
Spirulina (tảo xoắn) thường được nhắc đến như một “siêu thực phẩm” giàu dinh dưỡng chất hiện trong nhiều chế độ ăn lành mạnh, từ người ăn chay, người chơi thể thao cho đến dân văn phòng theo đuổi lối sống xanh. Tuy nhiên, vẫn có một câu hỏi dễ gây hiểu lầm : Spirulina thực chất là tảo hay là vi khuẩn.
Câu hỏi này không chỉ mang tính học thuật. Nó ảnh hưởng trực tiếp đến cách người tiêu dùng nhìn nhận Spirulina: mức độ an toàn, khả năng hấp thu và lý do vì sao loại sinh vật này lại có cấu trúc dinh dưỡng đặc biệt đến vậy. Để trả lời đúng, cần nhìn Spiurlina dưới góc độ khoa học sinh học.
Trong đời sống hàng ngày, Spirulina thường được gọi là tảo xoắn vì hình dạng sợi xoắn đặc trưng khi quan sát dưới kính hiển vi, đồng thời nó sinh trưởng trong môi trường nước giống như các loại tảo khác. Trên thị trường thực phẩm và thực phẩm bổ sung, cách gọi là giúp người tiêu dùng dễ hình dung và dễ tiếp cận hơn.
Tuy nhiên nhiên, nếu xét theo phân loại sinh học chính xác, Spirulina không phải là tảo nhân thực như tảo lục, tảo nâu hay rong biển. Spirulina thuộc nhóm vi khuẩn lam (Cyanobacteria) - một dạng vi sinh vật cổ đại đã tồn tại trên Trái Đất hơn 3,5 tỷ năm.
Nói cách khác, Spirulina là vi khuẩn, nhưng là vi khuẩn quang hợp, có khả năng tạo năng lượng từ ánh sáng giống thực vật. Chính đặc điểm “nửa giống tảo - nửa giống vi khuẩn” này khiến Spirulina trở nên độc đáo và thường bị nhầm lẫn.
.jpg)
Vi khuẩn lam là nhóm sinh vật đơn bào hoặc đa bào đơn giản, không có nhân thật, nhưng lại có khả năng quang hợp nhờ sắc tố chlorophyll và phycocyanin. Trong lịch sử tiến hoá, chính vi khuẩn lam là nhóm sinh vật đầu tiên tạo ra oxy, góp phần hình thành bầu khí quyển Trái Đất như ngày nay.
Spirulina là một trong những loài vi khuẩn lam đặc biệt vì:
Việc Spirulina thuộc nhóm vi khuẩn lam không đồng nghĩa với vi khuẩn gây bệnh. Trái lại, nó thuộc nhóm vi sinh vật có lợi, đã được FAO và WHO công nhận là an toàn khi sử dụng làm thực phẩm.
Điểm khác biệt quan trọng nhất của Spirulina so với các loại tảo hay thực vật thông thường nằm ở cấu trúc tế bào.
Spirulina không có thành tế bào cellulose cứng như thực vật. Thành tế bào của nó chủ yếu cấu tạo từ polysaccharide dễ phân giải, giúp cơ thể con người hấp thu dưỡng chất nhanh và nhẹ nhàng hơn, không cần tiêu tốn nhiều enzyme tiêu hoá.
Chính đặc điểm này giải thích vì sao Spirulina thường được đánh giá là:
Đây cũng là nền tảng sinh học cho việc Spirulina được sử dụng rộng rãi trong đời sống hằng ngày, từ bữa sáng nhanh gọn đến các công thức sinh tố, nước uống xanh, dinh dưỡng.

Một nhầm lẫn phổ biến khác là đánh đồng Spirulina với rong biển hoặc tảo biển. Thực tế, đây là nhóm hoàn toàn khác nhau.
Rong biển và phần lớn các loại tảo biển là sinh vật nhân thực, có cấu trúc tế bào phức tạp hợn, thành tế bào dày, giàu chất xơ không hoà tan. Chúng phù hợp với vai trò thực phẩm truyền thống, nhưng khả năng hấp thu vi chất thường phụ thuộc nhiều vào cách chế biến.
Ngược lại thì Spirulina là vi khuẩn đơn giản về cấu trúc, nhưng lại đậm đặc dưỡng chất như protein, vitamin nhóm B, sắt, iot tự nhiên và các sắc tố sinh học quý như phycocyanin. Chính sự đơn giản mà hiệu quả này khiến Spiurlina trở thành nguyên liệu lý tưởng cho cuộc sống hiện đại, khi người tiêu dùng có nhu cầu cần dinh dưỡng cao nhưng không có nhiều thời gian để chế biến.
Trong khoa học, “vi khuẩn” là một khái niệm trung tính. Không phải vi khuẩn nào cũng gây hại và rất nhiều vi khuẩn có lợi đang hiện diện trong cơ thể con người mỗi ngày.
Spirulina đã được sử dụng làm thực phẩm từ thời Aztec cổ đại và được nghiên cứu rộng rãi từ thế kỷ 20. Các tổ chức quốc tế như WHO, FAO và FDA đều công nhận Spiurlina là nguồn thực phẩm an toàn, với điều kiện được nuôi trồng trong môi trường kiểm soát nghiêm ngặt.
Lối sống xanh và dinh dưỡng bền vững ngày càng được quan tâm, Spirulina không chỉ là câu chuyện về sức khoẻ cá nhân. Thay vì tìm kiếm những nguồn dinh dưỡng ngày càng phức tạp, Spirulina đại diện cho một hướng tiếp cận đơn giản hoá từ gốc, bắt đầu từ những sinh vật có cấu trúc sinh học tối giản nhưng hiệu quả.
Một lượng nhỏ Spirulina có thể bổ sung nhiều vi chất thiết yếu, giảm sự phụ thuộc vào các nguồn thực phẩm cần chế biến sâu hoặc vận chuyển dài ngày.