Thực trạng thiếu vi chất dinh dưỡng ở trẻ em Việt Nam

Theo Thông cáo Báo chí Hội nghị Cộng tác viên Báo chí nhân Ngày Vi chất dinh dưỡng 1–2/6/2018 của Viện Dinh dưỡng, Việt Nam đã đạt được nhiều tiến bộ trong cải thiện tình trạng dinh dưỡng trẻ em. Tuy nhiên, thiếu vi chất dinh dưỡng vẫn là một vấn đề sức khỏe cộng đồng cần được quan tâm, đặc biệt ở trẻ em và các nhóm có nguy cơ cao.

Thiếu vi chất dinh dưỡng ở trẻ em Việt Nam đang ở mức nào?

Báo cáo của Viện Dinh dưỡng dựa trên kết quả Điều tra tình trạng thiếu một số vi chất dinh dưỡng ở phụ nữ và trẻ em 6–59 tháng tuổi năm 2014–2015 đã phác họa bức tranh toàn cảnh về tình trạng này, cho thấy tỷ lệ thiếu hụt nhiều loại vi chất ở trẻ em nước ta vẫn còn ở mức đáng báo động.

Thiếu vitamin A

Mặc dù Việt Nam đã chính thức thanh toán được bệnh mù lòa do thiếu vitamin A thể lâm sàng từ năm 1995, tình trạng thiếu vitamin A tiền lâm sàng vẫn là một nốt trầm cần lưu tâm.

Cụ thể, theo kết quả điều tra năm 2014–2015 được Viện Dinh dưỡng dẫn trong báo cáo, có tới 13,0% trẻ em dưới 5 tuổi bị thiếu vitamin A tiền lâm sàng. Đáng chú ý, tỷ lệ này có sự phân hóa rõ rệt giữa các vùng miền và tại một số địa phương vùng núi cao, con số này có thể chạm mốc 16,1%.

Thực tế này cho thấy, công tác phòng chống thiếu vitamin A cần tiếp tục được duy trì, giám sát chặt chẽ và tập trung sâu hơn vào các nhóm trẻ có nguy cơ cao.

Thiếu máu và thiếu sắt

Thiếu máu ở trẻ nhỏ là một trong những gánh nặng dinh dưỡng ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển nhận thức và thể chất.

Cũng theo cuộc tổng điều tra toàn quốc năm 2014–2015, tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi gặp tình trạng thiếu máu lên tới 27,8%. Trong đó, nhóm trẻ từ 6–24 tháng tuổi là đối tượng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất với tỷ lệ dao động từ 42,7% đến 45%.

Đặc biệt, trong tổng số các trường hợp thiếu máu ở trẻ dưới 5 tuổi, thiếu máu do thiếu sắt chiếm phần lớn với 63,6%.

Những con số này khẳng định sắt là vi chất chiến lược cần được ưu tiên đặc biệt trong các công thức dinh dưỡng cho trẻ nhỏ, nhất là vào giai đoạn nhu cầu sinh lý tăng cao để phục vụ cho sự bứt phá về tầm vóc và trí tuệ.

Thiếu kẽm

Bên cạnh sắt, kẽm cũng là vi chất ghi nhận tỷ lệ thiếu hụt cực kỳ trầm trọng trong cộng đồng trẻ em.

Kết quả từ cuộc điều tra vi chất năm 2014–2015 chỉ ra rằng có đến 69,4% trẻ em dưới 5 tuổi bị thiếu kẽm – một tỷ lệ được đánh giá ở mức "nặng" về ý nghĩa sức khỏe cộng đồng. Tình trạng này càng trở nên gay gắt hơn tại khu vực miền núi (80,8%) và nông thôn (71,6%).

Sự chênh lệch lớn giữa các vùng miền phản ánh rõ nét tác động của điều kiện kinh tế - xã hội, môi trường sống, khả năng tiếp cận thực phẩm đa dạng và chất lượng khẩu phần ăn hàng ngày đến tình trạng vi chất của trẻ.

Vitamin D và Canxi cũng cần được quan tâm

Song hành cùng vitamin A, sắt và kẽm, bộ đôi vitamin D và canxi đóng vai trò cốt lõi trong việc kiến tạo hệ xương vững chắc và sự phát triển chiều cao của trẻ.

Dựa trên Điều tra vi chất năm 2010 thực hiện tại 19 tỉnh, thành phố được Viện Dinh dưỡng trích dẫn, tỷ lệ trẻ em có nồng độ vitamin D huyết thanh ở mức thiếu là 21%, và có tới 37% ở mức thấp. Thậm chí, nếu áp dụng ngưỡng tối ưu 75 nmol/L, tỷ lệ thiếu hụt vitamin D có thể lên đến 90%.

Báo cáo cũng đồng thời chỉ ra một khoảng trống dinh dưỡng lớn: mức tiêu thụ vitamin D và canxi thực tế của phụ nữ và trẻ em Việt Nam tại thời điểm đó mới chỉ đáp ứng lần lượt khoảng 1% và dưới 43% so với nhu cầu khuyến nghị.

Lưu ý chuyên môn: Các số liệu về vitamin D và canxi được trích từ cuộc điều tra năm 2010, trong khi vitamin A, thiếu máu và kẽm dựa trên số liệu năm 2014–2015. Đây là những số liệu chính thống được Viện Dinh dưỡng công bố trong thông cáo năm 2018 và mang tính tham khảo tổng quan về xu hướng dịch tễ học dinh dưỡng.

Thiếu vi chất có thể ảnh hưởng như thế nào đến trẻ em?

Vi chất dinh dưỡng tuy nhỏ bé nhưng đóng vai trò là "chất xúc tác" tối quan trọng cho hàng loạt quá trình sinh lý, chuyển hóa và phát triển của cơ thể.

Theo Viện Dinh dưỡng, sự thiếu hụt này trực tiếp làm suy giảm sức khỏe, thể lực, tầm vóc và trí tuệ, đồng thời tạo ra rào cản lớn đối với sự phát triển toàn diện của trẻ. Hơn thế nữa, thiếu vi chất được xác định là một trong những nguyên nhân cốt lõi dẫn đến tình trạng suy dinh dưỡng thấp còi tại các quốc gia đang phát triển, trong đó có Việt Nam.

Bức tranh dinh dưỡng cũng cho thấy sự chênh lệch đáng kể theo vùng địa lý. Tính đến năm 2016, tỷ lệ suy dinh dưỡng thấp còi ở trẻ dưới 5 tuổi trên toàn quốc ghi nhận ở mức 24,3%, nhưng con số này lại vọt lên 30,3% tại khu vực miền núi phía Bắc và lên tới 34,2% ở Tây Nguyên. Viện Dinh dưỡng nhấn mạnh, gánh nặng kép từ suy dinh dưỡng thấp còi và thiếu vi chất chính là yếu tố chủ chốt kìm hãm chiều cao trung bình của thanh niên Việt Nam trong tương lai.

Vì sao cần quan tâm đến giải pháp tăng cường vi chất?

Giải quyết bài toán thiếu vi chất không chỉ dừng lại ở việc bổ sung đơn lẻ từng loại vitamin hay khoáng chất theo đợt. Dựa trên chiến lược từ Viện Dinh dưỡng, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp toàn diện bao gồm: bổ sung vi chất cho nhóm nguy cơ cao, đa dạng hóa bữa ăn học đường/gia đình và đặc biệt là tăng cường vi chất vào thực phẩm thiết yếu.

Trong số đó, giải pháp đưa vi chất trực tiếp vào các sản phẩm thực phẩm thiết yếu được giới chuyên môn đánh giá là chìa khóa có độ bao phủ rộng, tính bền vững cao và tác động thiết thực nhất nhằm cải thiện khẩu phần ăn mỗi ngày của người dân.

Điều này đồng thời mở ra dư địa lớn cho các doanh nghiệp trong việc nghiên cứu, ứng dụng các nguyên liệu vi chất, vitamin, khoảng chất và hoạt chất sinh học tiên tiến vào quá trình phát triển, nâng cấp công thức các dòng sản phẩm thực phẩm, dinh dưỡng chuyên biệt phù hợp với từng đối tượng khách hàng mục tiêu.

TA Vital cung cấp nguyên liệu và giải pháp dinh dưỡng

Với sứ mệnh đồng hành cùng các doanh nghiệp chăm sóc sức khỏe, TA Vital cung cấp nguồn nguyên liệu chất lượng cao kết hợp các giải pháp công nghệ tiên tiến, giúp tối ưu hóa hàm lượng và khả năng hấp thu của vi chất trong từng sản phẩm.

Xuất phát từ tâm huyết với sức khỏe cộng đồng và sự phát triển của thế hệ tương lai, chúng tôi luôn đặt chất lượng, độ an toàn và tính sinh khả dụng lên hàng đầu. Các giải pháp của TA Vital hỗ trợ tối đa cho quá trình R&D, giúp doanh nghiệp kiến tạo những công thức dinh dưỡng tối ưu và giữ trọn giá trị dưỡng chất.

Danh mục nguyên liệu đa dạng đáp ứng linh hoạt các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe cho thực phẩm dinh dưỡng, thực phẩm bảo vệ sức khỏe và sản phẩm bổ sung. Doanh nghiệp đang tìm kiếm nguồn nguyên liệu vi chất chuẩn quốc tế và giải pháp công nghệ tối ưu, hãy liên hệ ngay với TA Vital để nhận tư vấn chuyên sâu.

Tải miễn phí báo cáo về thực trạng thiếu vi chất dinh dưỡng

Những số liệu trong bài viết được tổng hợp từ Thông cáo Báo chí Hội nghị Cộng tác viên Báo chí nhân Ngày Vi chất dinh dưỡng (1–2/6/2018) do Viện Dinh dưỡng công bố.

Nếu bạn muốn tìm hiểu đầy đủ hơn về tình trạng thiếu vitamin A, thiếu máu, thiếu kẽm, vitamin D, canxi và iốt tại Việt Nam cũng như các giải pháp phòng chống thiếu vi chất, tải miễn phí báo cáo gốc từ Viện Dinh dưỡng.

Tải miễn phí báo cáo – Viện Dinh dưỡng

Nguồn: Viện Dinh dưỡng – Bộ Y tế, Thông cáo Báo chí Hội nghị Cộng tác viên Báo chí nhân Ngày Vi chất dinh dưỡng (1–2/6/2018).

‍